PERŁY ARCHIDIECEZJI KATOWICKIEJ – NIEZWYKŁE SPOTKANIE Z DR. WOJCIECHEM SCHÄFFEREM

Utworzono dnia 26.05.2026

25. maja 2025 r. gościliśmy dr. Wojciecha Schäffera – dyrektora Archiwum Archidiecezjalnego w Katowicach, a przyczynkiem do spotkania była publikacja przepięknego albumu „100 pereł Archidiecezji Katowickiej”. To bogato ilustrowany album i przewodnik po najcenniejszych zabytkach, tradycjach oraz miejscach związanych z Archidiecezją Katowicką. Publikacja została przygotowana z okazji 100-lecia archidiecezji i ukazała się w 2025 roku. Album ma charakter jednocześnie: historyczny, religijny, regionalny, dokumentacyjny. Zawiera około tysiąca zdjęć, map, planów i rycin oraz opisy kościołów i kaplic, dzieł sztuki sakralnej, archiwaliów, lokalnych tradycji religijnych, ważnych postaci i wydarzeń związanych z Górnym Śląskiem.

Dr Wojciech Schäffer, redaktor publikacji, podkreśla, że „perły” to nie tylko zabytki materialne, ale także żywe tradycje i duchowe dziedzictwo regionu. W książce można znaleźć m.in. informacje o największej katedrze w Polsce, średniowiecznych dzwonach starszych od Dzwonu Zygmunta, unikalnych witrażach.

Z okolic Miedźnej w książce pojawia się przede wszystkim bardzo słynny średniowieczny witraż z kościoła św. Klemensa. To jedna z najcenniejszych pereł całej publikacji. Chodzi o witraż z ok. 1480 roku przedstawiający Ukrzyżowanie Chrystusa z Maryją i św. Janem. Jest on wyjątkowy, ponieważ zachował oryginalne szkła i ołowiane łączenia i należy do najstarszych witraży w Polsce. Do 1993 roku znajdował się w drewnianym kościele w Miedźnej. Obecnie oryginał można oglądać w Muzeum Śląskim w Katowicach, zaś w kościele znajduje się jego kopia.

We wspomnianej książce Miedźna jest pokazywana jako przykład zachowanego średniowiecznego dziedzictwa religijnego, drewnianej architektury sakralnej Śląska, ciągłości lokalnej wiary, tradycji parafialnych i zwyczajów. Do tych ostatnich należy zwyczaj polegający na uczestnictwie w uroczystościach religijnych ośmiu młodzieńców, tzw. świecowych. Należy podkreślić, że nie jest on praktykowany w żadnej innej miejscowości.

Kościół św. Klemensa jest jednym z ważniejszych zabytków drewnianej architektury sakralnej regionu i często bywa wymieniany wśród najcenniejszych śląskich kościołów drewnianych.

W albumie odnajdziemy też zabytki z grzawskiego kościółka, w którym znajduje się obraz Matki Boskiej Grzawskiej z 1690 roku a także zabytkowe XVII-wieczne organy.

Dziękujemy dr. Wojciechowi Schäfferowi za przybliżenie nam materialnego i duchowego dziedzictwa archidiecezji, w tym naszych kościołów.

Dziękujemy Bankowi Spółdzielczemu w Miedźnej za ufundowanie poczęstunku.